CBE Academica

Wil de nieuwe leider opstaan?
De roep om modern leiderschap klinkt sterker dan ooit, maar het antwoord van de leidende klasse overtuigt nog niet. De fundamenten, waarden en overtuigingen waarop onze maatschappelijke orde tot op heden rustte wankelen of verdwijnen de één na de ander. Onze leiders, de politieke en maatschappelijke elite voorop, zoeken een passende houding in deze turbulente tijd, maar lijken te tappen uit succesformules van het verleden.

Het begrip leiderschap was tot voor kort verbonden aan het beeld van de sterke man (en soms vrouw) die ons door moeilijke tijden of zware conflicten wist te loodsen. Tegenwoordig wordt iets anders verwacht van onze leiders. De autocratisch bestuurder van de eerste helft van de vorige eeuw past niet in deze tijd waarin de maatschappelijke orde steeds meer horizontale kenmerken heeft dan verticale. Maar ook het democratisch leiderschap dat de oren laat hangen naar wat het volk of de werkvloer wil voldoet niet. De waarschuwingen van Plato ten aanzien van dit soort leiderschap zijn nog steeds actueel. In zijn analyse leidt de onbegrensde vrijheid van het democratisch systeem onvermijdelijk naar een situatie van bandeloosheid en normvervaging, die op haar beurt de weg baant voor de charismatische ‘sterke man’ (nooit vrouw) die de vertwijfeling van het volk aanvoelt, maar zich ontpopt tot tiran. Herkenbaar?

Welke eisen en kwaliteiten passen dan in deze tijd, waarin enerzijds een roep om een terugkeer naar heldere waarden en normstelling doorklinkt, maar tegelijkertijd de verbindende kwaliteit van groot belang is?
Hoe kan de spanning tussen deze verticale en horizontale behoefte worden opgelost? Eén van de antwoorden is te vinden in ‘Dialogue and the art of thinking together’ van Williams Isaacs. Een briljant werk waarin het belang van het zonder vooronderstellingen en oordelen met elkaar in gesprek komen over onderliggende waardepatronen glashelder wordt beargumenteerd. Als voorwaarde voor het creëren van betekenis en het vinden van nieuwe oplossingen. Een aanrader!